Chinaski

πάρα πολύ πολύ λίγο πολύ χοντρός πολύ αδύνατος ή κανένας. γέλιο ή  δάκρυα μισητές εραστές παράξενοι με πρόσωπα σαν το πίσω μέρος των  αντιχείρων στρατιώτες που τρέχουν σε δρόμους γεμάτους αίμα χαιρετώντας με μπουκάλια κρασί μαχαιρώνοντας και γαμώντας παρθένες. ή ένας γέρος σ' ένα δωμάτιο φτηνό  με μια φωτογραφία της M. Monroe. υπάρχει μια μοναξιά σ' αυτόν τον κόσμο τόσο μεγάλη που μπορείς να τη δεις στην αργή κίνηση των δεικτών ενός ρολογιού. άνθρωποι τόσο κουρασμένοι ακρωτηριασμένοι είτε από έρωτα είτε απ' την έλλειψή του. οι άνθρωποι δεν είναι καλοί μεταξύ τους ο ένας στον άλλο. οι πλούσιοι δεν είναι καλοί με τους πλούσιους οι φτωχοί δεν είναι καλοί με τους φτωχούς. φοβόμαστε. το εκπαιδευτικό μας σύστημα μας λέει ότι όλοι μας μπορούμε να γίνουμε γαμηστεροί νικητές. δεν μας έχει πει για τις υδρορροές ή για τις αυτοκτονίες. ή για τον τρόμο ενός ανθρώπου που υποφέρει σε κάποιο μέρος μόνος ανέγγιχτος αμίλητος ποτίζοντας ένα φυτό. οι άνθρωποι δεν είναι καλοί μεταξύ τους. οι ...

Ο Μανώλης Φάμελλος για μένα ανήκει σ' εκείνη την κατηγορία των τραγουδοποιών που δεν τους ακούω καθημερινά ούτε παίζω τα τραγούδια τους στην κιθάρα κάθε μέρα, αλλά θα τους ακούσω και θα τους ερμηνεύσω όποτε τους χρειαστώ. Αν κι αυτό φαίνεται κάπως κυνικό, το θεωρώ κολακευτικό για έναν μουσικό. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν μου αρέσουν τόσο τα τραγούδια του ή ότι δεν μου αρέσουν όλα. Οι αφηγήσεις του αποτελούν ηχητικό φόντο σε ξεχωριστές συναισθηματικές περιστάσεις με αποτέλεσμα η λαχτάρα της ακρόασης να γίνεται με κατάνυξη και με μια γενναία δόση ανακούφισης. Η δίμηνη καραντίνα που πέρασε, για άλλους ήταν ένα τέλμα απραξίας και ψυχοσωματικής παράλυσης και για άλλους μια δημιουργική διέξοδος σε μονοπάτια που υπό άλλες συνθήκες ίσως να μην είχανε διαβεί. Και να που βρέθηκα κι εγώ να ακούω, σε συνεχή επανάληψη τις τελευταίες μέρες, μια συλλογή τραγουδιών καρπό αυτής της περιόδου, γεμάτη ευχάριστες εκπλήξεις και έμπνευση για το μέλλον. Μετά τον Φίλιππο Πλιάτσικα και τα περιβό...

Φτάνω αρκετές φορές στο σημείο όπου αναρωτιέμαι γιατί ασχολούμαστε με τις λέξεις. Η πρώτη, εύλογη, απάντηση είναι επειδή είμαστε άνθρωποι και πρέπει κάπως να επικοινωνήσουμε. Οι λέξεις, όμως, έχουν διφορούμενες προσωπικότητες, κρύβονται πίσω απ' την αμφισημία τους και ως εκ τούτου καταφέρνουν να διευκολύνουν και να δυσκολεύουν (κάποιες φορές ταυτόχρονα) την επικοινωνία μας. Αυτό που για μένα σημαίνει άσπρο για κάποιον άλλο σημαίνει μαύρο, η κιθάρα σημαίνει μπουζούκι και το γραφείο σκαμπό. Ποιος άραγε έχει δίκιο και ποιος άδικο; Και πώς ακριβώς προσδιορίζονται αυτοί οι δύο χαρακτηρισμοί; Όπως θα έλεγε και ο Faulkner, οι λέξεις είναι κενές με άυλο περιεχόμενο. Εκεί βασίζεται και η άποψη που έχω διαμορφώσει με τον καιρό όσον αφορά την πραγματικότητα. Η πιο ρεαλιστική εξήγηση των πραγμάτων είναι ο υπερρεαλισμός. Αυτή η άποψη, σαφώς, είναι προσωπική και δεν ζητώ από κανέναν να την υιοθετήσει άκριτα. Ο υπερρεαλισμός έχει αυτή την σαγηνευτική ικανότητα να πλησιάζει σε απόσταση αναπνοής...

Κοίταξέ την πως κοιτάζει το άπειρο το βλέμμα της καρφωμένο σε κάτι που κανείς άλλος δε βλέπει μπροστά στα πόδια της η θάλασσα σταματημένα κύματα που έγλειψαν την άμμο και έφυγαν και χάθηκαν στο τίποτα τα μαλλιά της μπερδεμένα απ' τον αέρα και τα χέρια της στο στήθος στερεωμένα στο μέρος της καρδιάς και μέσα σ' όλα αυτά μια σιωπή να επικρατεί από μια γωνία οπτική μοναδική για όλη την πλάση ένα στόμα ανοιχτό μαζί με βλέμμα φοβισμένο εν είδει επικείμενης υπόκωφης κραυγής κι όμως κάτι ακούγεται απ' αυτό κάτι που οι λέξεις δεν μου φτάνουν για να το περιγράψω. Θανάσης Πάνου

  Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για την τέχνη. Να πούμε κάποια πράγματα όσο πιο λιτά και περιεκτικά μας το επιτρέπει ο γραπτός λόγος. Γιατί η συζήτηση για την τέχνη -και δη για το πως διδάσκεται ή δεν διδάσκεται στα σχολεία- είναι μεγάλη.   Η τέχνη, λοιπόν, δεν είναι κάτι που κάνουμε για να περάσει η ώρα. Κι ενώ για κάποιους μπορεί να ισχύει και να είναι ένας τρόπος να σπαταλήσουν τον χρόνο τους, για πολλά παιδιά και πολλούς ανθρώπους είναι ένας τρόπος έκφρασης (μπορεί και ο μόνος τρόπος), είναι μια διέξοδος κι ένα δεκανίκι στις πιο δυσάρεστες και -καμιά φορά- στις πιο ευχάριστες στιγμές. Αυτό μπορεί να φαίνεται τετριμμένο, κοινότοπο και ειπωμένο μυριάδες φορές, όμως είναι αλήθεια· η αλήθεια πολλών ανθρώπων. Ο υποφαινόμενος ανήκει σ' αυτούς που αν δεν υπήρχε η μουσική, η ποίηση, η λογοτεχνία, ο κινηματογράφος, το θέατρο, η ζωγραφική και πολλές ακόμα τέχνες για να θαυμάσει, να δημιουργήσει και να πειραματιστεί μαζί τους, το πιο πιθανό είναι να ήταν κάποιος άλλος πολύ πιο δυστυχι...

Έλα και κάθισε για λίγο εδώ κοντά μου άπλωσε σ' ένα βλέμμα όλη τη ζωή σου μπορεί να έμενες παλιά εδώ θυμήσου νομίζω σ' έχω ξαναδεί στα όνειρά μου. Π.Π.   Ένα από τα στοιχεία που με γοητεύουν στα τραγούδια, είναι οι ιστορίες. Όταν ένα τραγούδι γίνεται αφηγηματικό, οι στίχοι ακολουθούν την πορεία αρχής-μέσης-τέλους, η ιστορία συνοδεύεται από μελωδία κι ο ερμηνευτής γίνεται παραμυθάς. Αυτή η εικόνα με συγκινεί: του παραμυθά. Στο μυαλό μου ζωγραφίζω ένα τοπίο ερημικό πλημμυρισμένο από το ηλιοβασίλεμα και κάπου εκεί ένας περιπλανώμενος ακολουθεί μια κατεύθυνση απροσδιόριστη. Καθώς περνάει από μπροστά μου ψιθυρίζει μια ιστορία που άκουσε ίσως σε κάποιο άλλο μέρος μακρινό κι εγώ περιμένω με αγωνία να ακούσω το τέλος. Τραγουδάει κι ακόμα κι ο ήλιος μοιάζει να μην θέλει να κρυφτεί για μια φορά.   Αυτή ίσως θα ήταν η μυθιστορηματική και ονειρική μορφή του Παύλου Παυλίδη. Ένας περιπλανώμενος παραμυθάς χαμένος στην έρημο του κόσμου...   Έχει συμβεί πολλές φορές να ακούσ...

Είναι αυτές οι λέξεις που θα μας στοιχειώνουν μια ζωή που δεν γράψαμε που δεν είπαμε που δεν σκεφτήκαμε την ώρα που έπρεπε να τις πούμε ή να τις γράψουμε και θα νομίζουμε μια ζωή ότι χάσαμε ευκαιρίες ανεπιστρεπτί κι η μεγαλύτερη πίκρα είναι πως δεν θα μάθουμε ποτέ αν αυτό είναι αλήθεια ή ψέμα. Θα ολοκληρώσουμε ένα σενάριο και θα αφήσουμε πίσω τόσα μισοτελειωμένα και δεν θα μάθουμε ποτέ ένα διαφορετικό τέλος. Θανάσης Πάνου